Ketahuilah bahaya bahan karsinogenik di sekeliling kita

Bahan karsinogenik adalah bahan yang boleh menyebabkan pertumbuhan sel barah. Terdapat banyak bahan penyebab barah, dan kita sering terdedah kepada bahan-bahan tersebut tanpa kita sedari. Jadi, apakah bahan karsinogenik?

Istilah barah merujuk kepada penyakit yang dicirikan oleh pertumbuhan sel-sel ganas pada organ atau tisu badan tertentu. Berbeza dengan sel yang sihat yang dapat berhenti membelah bila diperlukan, pertumbuhan sel ganas sukar dikendalikan dan lama kelamaan dapat memusnahkan tisu badan yang sihat di sekitarnya.

Kanser atau tumor ganas boleh tumbuh di mana-mana bahagian badan, dari organ tertentu, tisu otot, kulit, hingga tulang, termasuk tulang belakang.

Hingga kini, punca sebenar barah masih belum diketahui dengan pasti. Walau bagaimanapun, pelbagai kajian menunjukkan bahawa pendedahan jangka panjang terhadap bahan karsinogenik adalah salah satu faktor yang dapat meningkatkan risiko seseorang mengalami keadaan ini.

Beberapa Jenis Karsinogen

Tubuh manusia boleh terkena bahan karsinogenik kapan saja dan di mana sahaja, misalnya semasa melakukan aktiviti di rumah, sekolah, pejabat, atau ketika memakan makanan dan minuman tertentu.

Agensi Antarabangsa untuk Penyelidikan Kanser (Agensi Antarabangsa Penyelidikan Kanser/ IARC) sebagai sebahagian daripada WHO mengelaskan bahan karsinogenik kepada beberapa kumpulan, iaitu:

  • Kumpulan 1: Karsinogenik kepada manusia.
  • Kumpulan 2A: Kemungkinan besar karsinogenik kepada manusia.
  • Kumpulan 2B: Disyaki berpotensi karsinogenik kepada manusia.
  • Kumpulan 3: Tidak karsinogenik kepada manusia.

Sumber Karsinogen Yang Paling Umum

Terdapat beberapa sumber bahan karsinogenik yang sering dijumpai di sekitar kita, iaitu:

Rokok dan asap rokok

Rokok tembakau dan asapnya mengandungi kira-kira 70 bahan yang dianggap mencetuskan barah, termasuk nikotin, karbon monoksida, amonia, arsenik, benzena, plumbum, hingga hidrogen sianida. Inilah yang menjadikan perokok, perokok aktif dan perokok pasif, berisiko tinggi terkena barah.

Selain memicu pertumbuhan sel-sel barah, kebiasaan menghirup asap rokok juga dapat meningkatkan risiko seseorang untuk masalah kesihatan yang serius, seperti COPD, serangan jantung, dan diabetes.

Makanan atau minuman tertentu

Bahan karsinogenik juga dapat memasuki tubuh melalui makanan atau minuman yang dimakan. Sebilangan kandungan makanan atau minuman yang disyaki bersifat karsinogenik adalah:

  • Bahan tambahan (aditif) dalam makanan atau minuman, seperti sakarin dan aspartam.
  • Bahan makanan yang tercemar atau tercemar racun perosak, sisa industri, atau logam berat.
  • Pengawet atau pewarna makanan, seperti nitrat, boraks, dan formalin.

Selain bahan makanan, kaedah pemprosesan makanan juga dapat menghasilkan bahan karsinogenik, seperti memasak makanan dengan membakar atau menggorengnya hingga berubah menjadi hitam. Proses ini akan menyebabkan terbentuknya bahan kimia akrilamida dalam makanan, yang merupakan salah satu bahan karsinogenik.

Bahan-bahan kosmetik

Beberapa produk kosmetik mempunyai bahan yang bersifat karsinogenik, tetapi kandungannya sangat kecil. Walau bagaimanapun, risiko kemunculan barah tetap ada, terutamanya jika tubuh terdedah kepada bahan-bahan ini dalam jangka masa panjang.

Beberapa bahan berbahaya dalam kosmetik yang perlu diperhatikan kerana risiko menyebabkan pertumbuhan sel barah termasuk formaldehid, paraben, merkuri, dan phthalates.

Selain meningkatkan risiko terkena barah, penggunaan kosmetik yang mengandungi bahan berbahaya juga dapat menyebabkan bahaya lain, seperti dermatitis kontak, gangguan hormon, hingga penyakit kongenital pada janin.

Untuk mengelakkan pendedahan kepada karsinogen daripada kosmetik, anda harus menggunakan kosmetik yang dijual secara sah dan berdaftar dengan BPOM, dan telah lulus ujian dermatologi.

Pendedahan kepada bahan karsinogenik mungkin sukar untuk dielakkan sepenuhnya. Namun, anda boleh meminimumkannya dengan beberapa cara, misalnya menggunakan peralatan pelindung diri semasa bekerja, memakai topeng ketika terkena pencemaran, termasuk pencemaran tanahmenjalani diet yang sihat, dan berhenti merokok.

Di samping itu, anda juga boleh berjumpa doktor dengan kerap sekiranya anda kerap atau berisiko terkena bahan karsinogenik, misalnya kerana bekerja. Pemeriksaan ini bertujuan untuk mengesan barah lebih awal, sehingga dapat diubati dengan segera.